562 Teknolojik Ürünlerin Bilinçli Kullanımı Açık Uçlu Soruları ve Cevapları
Mert, genel ağda vakit geçirirken beğendiği bir oyun sitesine üye olmuş, burada gerçek adını, doğum tarihini ve ev adresini paylaşmıştır.
Mert’in bu davranışı sonucunda oluşabilecek “dijital ayak izi” kavramını açıklayarak, kişisel bilgilerini bu şekilde paylaşmasının ne gibi olumsuz sonuçlar doğurabileceğini yazınız.
Cevap:
-
Dijital Ayak İzi: Genel ağ üzerinde yaptığımız her işlem (paylaşımlar, alışverişler, üyelikler) geride bir veri izi bırakır; buna dijital ayak izi denir.
-
Olumsuz Sonuçlar: Mert’in kişisel verilerini paylaşması, bu bilgilerin kötü niyetli kişilerin eline geçmesine, siber saldırılara uğramasına veya gizliliğinin tehdit edilmesine yol açabilir.
Zeynep, okuldan eve geldiğinde öğretmeninin verdiği ödevleri yapmak ve anlamadığı bir konuyu tekrar etmek istemektedir.
Zeynep’in bu amaçla kullanabileceği, Millî Eğitim Bakanlığı tarafından sunulan dijital platformun adını ve bu platformun Zeynep’e sağlayacağı iki faydayı yazınız.
Cevap:
-
Platform Adı: Eğitim Bilişim Ağı (EBA).
-
Faydalar: Ödevlerini takip edebilir, eğitici videolar izleyebilir, ders dokümanlarına ulaşabilir ve uzaktan eğitime katılabilir.
Ayşe Hanım, evinde eski tip klasik akkor ampuller kullanmaktadır. Komşusu ise ona daha az enerji harcayan led ampuller kullanmasını tavsiye etmiştir.
Ayşe Hanım led ampul kullanmaya başladığında hem bireysel (aile ekonomisi) hem de toplumsal açıdan ne gibi bir kazanç elde edecektir? Açıklayınız.
Cevap:
-
Bireysel Kazanç: Led ampuller enerjinin %80’ine kadar tasarruf sağladığı için elektrik faturaları düşer ve aile ekonomisine katkı sağlar.
-
Toplumsal Kazanç: Enerji kaynakları daha verimli ve sürdürülebilir bir şekilde kullanılmış olur, ülke ekonomisine fayda sağlar.
Can, sosyal medya hesabı için şifre oluştururken “can1234” veya kendi doğum tarihi olan “20152015” gibi kolay hatırlanan şifreleri tercih etmektedir.
Can’ın bu davranışı neden hatalıdır? Bilinçli bir dijital okuryazar olarak Can’a daha güvenli bir şifre oluşturması için iki öneri veriniz.
Cevap:
-
Hata Nedeni: İsim, doğum tarihi veya sıralı sayılar içeren şifrelerin başkaları tarafından tahmin edilmesi çok kolaydır ve siber saldırılara karşı hesabı savunmasız bırakır.
-
Öneriler: Şifreler en az 8 karakter olmalı; büyük-küçük harf, rakam ve özel karakterler (!, ?, * gibi) içermelidir.
Televizyon izlerken bazı programların başında “7+”, “Şiddet/Korku” gibi semboller gören bir öğrenci, bu sembollerin ne anlama geldiğini merak etmektedir.
Bu sembol sisteminin adını ve bu çalışmayı yürüten devlet kurumunun adını yazınız.
Cevap:
-
Sistemin Adı: Akıllı İşaretler (Uyarıcı Sembol Sistemi).
-
Kurumun Adı: Radyo ve Televizyon Üst Kurulu (RTÜK).
Polat, yeni aldığı teknolojik ürünlerin fotoğraflarını sosyal medya hesabına “herkesin erişebileceği” bir şekilde yüklemektedir.
Polat’ın bu paylaşım tercihi, kişisel güvenliği açısından ne gibi riskler barındırır?
Cevap:
Fotoğrafları herkesin erişimine açık paylaşmak, kişisel verilerin veya görüntülerin kötü niyetli kişiler tarafından ele geçirilmesine, kopyalanmasına veya izinsiz kullanılmasına neden olabilir.
Serdar’ın elektronik postasına, bilmediği bir adresten “Hakkında şikâyet var, linke tıklamazsan ceza alacaksın” şeklinde bir mesaj gelmiştir.
Serdar paniklemiş ve linke tıklamak üzereyken ona ne tavsiye edersiniz? Dosyalardaki bilgilere göre doğru davranış ne olmalıdır?
Cevap:
Linke asla tıklamamalıdır. Tanımadığımız kişilerden gelen mesajlar virüs veya dolandırıcılık amaçlı olabilir; bu içerikler hemen silinmeli veya bildirilmelidir.
Dijital okuryazarlık becerisine sahip bir birey, genel ağda (internet) karşısına çıkan bir haberin veya bilginin doğruluğundan emin olmak için hangi adımları izlemelidir?
Cevap:
Bilgiyi farklı güvenilir sitelerden, kitaplardan veya uzman kişilerden doğrulamalı; farklı kaynaklarla karşılaştırma yapmalıdır.
Hatice Hanım, bulaşık makinesini tam dolmadan çalıştırmakta ve klimayı pencereler açıkken kullanmaktadır.
Hatice Hanım’ın bu davranışlarının çevreye ve aile ekonomisine etkisini bilinçli tüketici kavramı çerçevesinde değerlendiriniz.
Cevap:
Hatice Hanım bilinçsiz bir kullanıcıdır. Bu davranışlar su ve elektrik israfına yol açar, aile ekonomisine zarar verir ve enerji kaynaklarının verimsiz kullanılmasına neden olur.
Bir çocuk, internette hem eğlenmek hem de güvenli bir şekilde oyun oynamak istemektedir.
Bu çocuğa, dosyalarda tanıtılan hangi platformu (web sitesini) önerirsiniz? Bu platformun çocuklara sunduğu içeriklere iki örnek veriniz.
Cevap:
www.guvenlicocuk.org.tr sitesini öneririm. Bu platformda oyunlar, e-kitaplar ve bilgilendirici içerikler bulunmaktadır.
Yakup, bilgisayar karşısında uzun süre eğilerek vakit geçirdiği için boyun ağrısı ve yorgunluk hissetmektedir.
Yakup’un yaşadığı bu fiziksel sorunu önlemek için bilgisayar kullanırken duruş şekli ve kullanım süresi konusunda nelere dikkat etmesi gerekir?
Cevap:
Dik oturmalı, ekranla arasında uygun mesafe bırakmalı ve uzun süre ekran başında kalmamalıdır. Ayrıca göz ve vücut sağlığı için düzenli molalar vermelidir.
İnternette yaptığımız aramaların veya sosyal medya etkinliklerimizin bir süre sonra karşımıza reklam veya özel teklifler olarak çıkmasının sebebi nedir? Bu durumu açıklayan teknik terimi belirtiniz.
Cevap:
Sebebi internette bıraktığımız dijital ayak izidir. Çeşitli yazılımlar tercihlerimizi kaydederek bize yönelik reklamlar sunar.
Yeni bir buzdolabı alacak olan bir aile, ürünün üzerindeki enerji etiketinde hangi sınıfı görmelidir? Bu tercihin uzun vadeli avantajı nedir?
Cevap:
En yüksek enerji verimliliği sağlayan A+++ (veya güncel standartlara göre en üst sınıf) sınıfını tercih etmelidir. Bu, en az elektrik tüketimiyle en yüksek tasarrufu sağlar.
Ecem, şifresini unutmamak için adını ve doğum tarihini şifre yapmaktadır.
Dijital okuryazarlık yeterliliğine göre siber saldırılardan korunmak için “güçlü bir şifre”nin sahip olması gereken en az üç özelliği yazınız.
Cevap:
Şifre; en az 8 karakter olmalı, büyük ve küçük harf içermeli, rakam ve özel karakterler (!, ?, * vb.) barındırmalıdır.
RTÜK tarafından hazırlanan ve çocuklarda medya farkındalığı oluşturmayı amaçlayan derginin adı nedir? Bu dergi hangi yaş grubuna hitap etmektedir?
Cevap:
Derginin adı RTÜK Medya ve Çocuk dergisidir. Dokuz yaş ve üzeri çocuklara hitap etmektedir.
562 Teknolojik Ürünlerin Bİlinçli Kullanılması Açık Uçlu Sorular ve Cevapları