711 Gruplarda ve Sosyal Hayatta İletişimin Önemi Açık Uçlu Soru ve Cevaplar
İletişim biçimleri sözlü, yazılı ve sözsüz olmak üzere üçe ayrılır. Bu kapsamda:
a) Beden dilinde yer alan jest ve mimik kavramlarını tanımlayınız.
b) Günlük hayattan birer örnek veriniz.
Cevap:
a) Mimik: Yüz kasları ve yüz ifadeleriyle verilen sözel olmayan mesajlardır.
Jest: El, kol, baş gibi vücut organlarının hareketleriyle duygu ve düşüncelerin aktarılmasıdır.
b) Örnekler:
Mimik: Karşıdaki kişiye gülümsemek, kaşları çatmak veya şaşkınlıkla gözleri açmak.
Jest: Soru sormak için parmak kaldırmak, “tamam” anlamında başı öne doğru sallamak veya el sallamak.
“Ben dili” ve “Sen dili” kavramlarını iletişime olan etkileri (olumlu/olumsuz) yönünden karşılaştırarak her ikisine de birer örnek cümle yazınız.
Cevap:
-
Karşılaştırma:
-
Ben Dili: Bireyin duygu ve düşüncelerini karşısındakini suçlamadan, yargılamadan, davranışa odaklanarak aktarmasıdır; iletişimi olumlu etkiler ve empatiyi güçlendirir.
-
Sen Dili: Doğrudan kişiyi hedef alan, suçlayıcı, yargılayıcı ve eleştirel bir dildir; savunmaya veya tartışmalara yol açarak iletişimi bozar.
-
-
Cümle Örnekleri:
-
Sen Dili: “Beni hiç dinlemiyorsun, sürekli telefonla ilgileniyorsun!”
-
Ben Dili: “Ben konuşurken telefonla ilgilendiğinde sesimi duyuramamaktan rahatsız oluyorum.”
-
Empatinin tanımını yaparak empati kurmanın arkadaşlık veya grup ilişkilerine sağladığı katkılardan iki tanesini yazınız.
Cevap:
-
Tanım: Kişinin kendisini karşısındaki kişinin yerine koyarak olaylara onun bakış açısıyla bakması, duygularını doğru anlayıp ona hissettirmesidir.
-
Katkıları:
-
Tartışma ve çatışmaları önler; bireylerin birbirine güven ve saygı duymasını sağlar.
-
Yanlış anlaşılmaları gidererek dostluk ve yardımlaşma bağlarını kuvvetlendirir.
-
Etkin bir dinleyicide bulunması gereken özelliklerden üç tanesini yazınız.
Cevap:
-
Konuşan kişiyle göz teması kurar.
-
Karşıdakinin sözünü kesmeden, sabırla ve dikkatle dinler.
-
Dinlediğini başını sallamak, tebessüm etmek veya “Seni anlıyorum.” gibi ifadelerle geri bildirimde bulunarak gösterir.
Toplumda veya okulda “Farklılıklara Saygı” göstermek neden önemlidir? Farklı kültürden ya da özellikten gelen bir bireye karşı takınılması gereken tutuma bir örnek veriniz.
Cevap:
-
Önemi: Her bireyin dili, inancı, kültürü veya yaşam tarzı farklı olabilir. Farklılıklara saygı duymak ön yargıları yıkar, insan haklarını korur ve toplumda barış ile birlik-beraberliği güçlendirir.
-
Örnek: Sınıfa yeni gelen farklı bir kültürden/ülkeden bir arkadaşımızın aksanına ya da alışkanlıklarına gülmek yerine, ona Türkçe öğrenmesinde destek olmak ve kültürünü öğrenmeye çalışmak
Grup çalışmalarında ya da günlük yaşamda iletişimi olumsuz etkileyen iletişim engellerine (yüz yüze veya dijital) üç örnek yazınız.
Cevap:
-
Biri konuşurken sürekli cep telefonuyla ilgilenmek veya göz teması kurmamak.
-
Karşıdaki kişinin fikrini alaya almak, küçümsemek ya da sürekli sözünü kesmek.
-
Dijital yazışmalarda açık ve net ifadeler kullanmamak, ön yargılı ve kırıcı davranmak.
İletişim sürecinin temelini oluşturan “iletişim” ve “ileti” kavramlarını tanımlayınız.
Cevap:
-
İletişim: İnsanların duygu, düşünce, bilgi ve deneyimlerini sözlü, yazılı ya da sözsüz yollarla karşılıklı olarak paylaşması sürecidir.
-
İleti: Bu iletişim sürecinde konuşan veya yazan kişinin karşı tarafa aktarmak istediği duygu, düşünce veya bilginin kendisine denir.
Kitle iletişim araçlarının tanımını yaparak günümüzde yaygın olarak kullanılan kitle iletişim araçlarına üç örnek veriniz.
Cevap:
-
Tanım: Duygu, düşünce ve bilgilerin geniş kitlelere çok kısa sürede ulaştırılmasını sağlayan teknolojik ve basılı araçlara kitle iletişim araçları denir.
-
Örnekler: Televizyon, genel ağ (internet), radyo, gazete veya telefon.
İnsanlar arasındaki iletişim genel olarak sözlü, yazılı ve sözsüz olmak üzere üç grupta incelenir. Bu üç iletişim türüne okul yaşamından birer örnek veriniz.
Cevap:
-
Sözlü İletişim: Derste söz alıp öğretmenin sorusunu konuşarak cevaplamak.
-
Yazılı İletişim: Tahtaya not yazmak, arkadaşına dersle ilgili kâğıda not iletmek ya da sınav kâğıdını doldurmak.
-
Sözsüz İletişim: Söz istemek için sessizce parmak kaldırmak veya öğretmeni onaylamak için başını sallamak.
Dijital ortamlarda iletişim kurarken yüz yüze iletişime göre daha sık yanlış anlaşılmalar yaşanabilmektedir. Dijital ortamda iletişimi zorlaştıran veya engelleyen iki faktör yazınız.
Cevap:
-
Beden dili, mimikler ve ses tonu gibi tamamlayıcı unsurların mesajda görülememesi ve buna bağlı olarak yazılanların alay/küçümseme gibi algılanabilmesi.
-
Mesajların aceleyle, eksik ya da net olmayan ifadelerle yazılması ve insanların ekran arkasında daha kırıcı olabilmesi.
Sen dilinin en belirgin özelliklerinden biri “davranışa değil doğrudan kişiliğe odaklanmasıdır”. Bu durumun bireyin benlik saygısı ve iletişim kurma isteği üzerindeki etkisini açıklayınız.
Cevap:
Sen dili kişiyi doğrudan kusurlu, yetersiz veya suçlu gösterdiği için kişinin benlik saygısını zedeler. Kişi haksızlığa uğradığını düşünüp kendini savunmaya geçer, kırılır veya öfkelenir; bu da kişinin iletişim kurmaktan tamamen kaçınmasına neden olur.
“Sen hep böylesin, grup çalışmalarında hiç sorumluluk almıyorsun ve işleri aksatıyorsun!”
Yukarıdaki “sen dili” ifadesini, anlamını koruyarak ve karşı tarafı suçlamadan “ben dili” formunda yeniden yazınız:
Cevap:
Ben Dili İfadesi: “Grup çalışmalarında görev paylaşımına uyulmadığında işleri yetiştiremeyeceğimizden endişeleniyorum ve kendimi çok yorgun hissediyorum.”
Etkili bir iletişimde dinleyici kadar konuşmacının sergilediği tutum da belirleyicidir. İyi ve etkili bir konuşmacıda bulunması gereken özelliklerden üç tanesini yazınız.
Cevap:
-
Dinleyicilerle göz teması kurar.
-
Kelimeleri doğru telaffuz eder, ses tonunu ve vurgulamaları yerinde kullanır.
-
Düşüncelerini açık, net ifade eder ve anlattıklarını jest/mimikleriyle destekler.
Biriyle konuşurken ya da onu dinlerken doğrudan göz teması kurmak karşı tarafa hangi mesajları iletir?
Cevap:
Göz teması kurmak, karşıdaki kişiye “Seni önemsiyorum, dikkatle ve samimiyetle dinliyorum, şu an bütün ilgim sende” mesajını verir ve ilişkide güven ortamı oluşturur.
İletişim sürecinde karşılaşılan ve iletişimin amacına ulaşmasını önleyen “iletişim engeli” kavramını açıklayınız.
Cevap:
Bireyler arasında duygu, düşünce, bilgi ve ihtiyaçların doğru, açık ve etkili bir biçimde aktarılmasını zorlaştıran ya da tamamen engelleyen; mesajın gönderilmesi, algılanması veya geri bildirim sürecinde aksamalara yol açan her türlü olumsuz tutum, davranış, sözlü veya sözsüz etkendir.
Yüz yüze iletişim kurarken olumlu bir iletişim ortamı sağlamak için beden diliyle sergilenebilecek üç davranış yazınız.
Cevap:
-
Karşıdaki kişiyle doğrudan göz teması kurmak.
-
Konuşan kişiye doğru yönelmek ve onu dinlediğini belli eden bir duruş sergilemek.
-
Gülümsemek (tebessüm etmek) ve anlatılanları onaylayıcı şekilde başını sallamak.
Ben dilinin iletişime ve bireye sağladığı temel özelliklerden üç tanesini yazınız.
Cevap:
- Yapıcı ve olumlu bir anlatım biçimidir.
- Kişiliği değil, doğrudan durumu ve davranışı merkeze alır.
- Karşı tarafın benlik saygısını zedelemez ve kişiyi iletişim kurmaya açık tutar.
Sınava çok çalışmasına rağmen istediği notu alamayan ve bu yüzden ağlayan bir arkadaşınıza empati kurarak söyleyebileceğiniz bir cümle yazınız.
Cevap:
Çok çalıştığın için hayal kırıklığına uğramanı çok iyi anlıyorum, senin yerinde olsaydım ben de çok üzülürdüm; istersen bir sonraki sınava birlikte çalışıp eksiklerimizi tamamlayabiliriz.
Apartmanda, sokakta ya da toplu taşımada karşılaştığımız insanlarla kurduğumuz selamlaşma ve nezaket ifadelerine iki örnek veriniz.
Cevap:
-
Sabah karşılaştığımız komşumuza gülümseyerek “Günaydın” demek.
-
Bir iş yerine girdiğimizde esnafa “Hayırlı işler” veya “Kolay gelsin” demek.
Günlük hayatımızda konuşmadan ya da yazı kullanmadan, sadece jest ve mimiklerle iletişim kurduğumuz durumlara iki farklı örnek veriniz.
Cevap:
- Otobüste ya da sınıfta birine oturması için eliyle koltuğu işaret etmek veya teşekkür anlamında başını hafifçe öne eğip tebessüm etmek.
- Bir işin yolunda gittiğini veya doğru yapıldığını belirtmek amacıyla karşı tarafa başparmağını yukarı kaldırarak (onay işareti) işaret etmek.
Arkadaşıyla grup ödevi hazırlayan Kerem, ödev teslim tarihine az bir zaman kala arkadaşına dönerek: “Sen zaten hiçbir işi vaktinde yapmazsın, senin sorumsuzluğun yüzünden yine öğretmenimize rezil olacağız!” demiştir.
a) Kerem’in kullandığı dil türü nedir?
b) Bu ifadenin arkadaşlık ilişkisi ve ödev süreci üzerindeki olası iki olumsuz etkisini yazınız.
Cevap:
- Arkadaşının benlik saygısını zedeler, kendini savunmaya geçmesine veya öfkeyle karşılık verip tartışma çıkarmasına yol açar.
- Arkadaşının motivasyonunu kırarak projeye katkı sağlama isteğini tamamen bitirir ve iş birliğini engeller.