712 Özel Gereksinimli Bireyler İçin Fırsat Eşitliği Açık Uçlu Soru ve Cevaplar
Ailelerin seyahat, hac, umre veya sağlık gibi gerekçelerle geçici süreyle bakımı üstlenemediği durumlarda sunulan yatılı bakım hizmetine ne ad verilir?
Cevap:
Geçici ve misafir bakım hizmeti.
“Doğuştan parapleji (omurilik felci) tanısı olan Sare Aydın, engeli nedeniyle 11 yaşına kadar okula devam edemedi. Okula başladığında büyük bir gayret göstererek sınıf atladı; ilkokulu ve liseyi birincilikle bitirdi. Çocukluk hayali olan tıp eğitimini Tokat Gaziosmanpaşa Tıp Fakültesinde yine birincilikle tamamlayarak psikiyatri uzmanı oldu.”
Sare Aydın’ın eğitim hayatında karşılaştığı zorluklara rağmen gösterdiği başarıyı fırsat eşitliği ve bireysel azim açısından yorumlayınız.
Cevap:
Sare Aydın’ın 11 yaşına kadar okula gidememiş olması başlangıçta bir fırsat eşitsizliği yaşandığını gösterir. Ancak kendisine eğitim imkânı tanındığında, azmi ve kararlılığı sayesinde engelleri aşarak tıp fakültesini birincilikle tamamlamıştır. Bu durum, özel gereksinimli bireylere imkân sağlandığında hayallerine ulaşabileceklerini ve topluma büyük katkılar sunabileceklerini kanıtlar.
Metne göre çevremizde yapılan rampa ve takip şeridi gibi fiziki düzenlemelerin özel gereksinimli bireyler açısından temel amacı nedir?
Cevap:
Özel gereksinimli bireylerin fiziksel engellerini ortadan kaldırmak, günlük yaşamlarını kolaylaştırmak ve toplum içinde başkalarına bağımlı olmadan bağımsız ve güvenli bir şekilde hareket edebilmelerini sağlamaktır
Fethiye’de hayata geçirilen “Kısa Mola Merkezi” uygulamasının aileler açısından sağladığı en önemli fayda nedir?
Cevap:
Özel gereksinimli bireylerin bakım sorumluluğunu üstlenen aile bireylerinin kendilerine zaman ayırmalarına, günlük işlerini rahatça yerine getirebilmelerine ve dinlenerek sosyal yaşama katılmalarına imkân sağlamasıdır.
Metne göre atlı terapi (hipoterapi) yönteminin özel gereksinimli çocukların gelişimine sağladığı iki temel fiziksel katkıyı yazınız.
Cevap:
Çocukların kas gelişimini güçlendirmesi ve denge problemlerini azaltarak yürüme becerilerini iyileştirmesidir.
“Fırsat eşitliği insanların doğdukları yer, cinsiyetleri ya da sahip oldukları fiziksel özellikler ne olursa olsun aynı haklara sahip olmalarıdır. İnsanlar eğitim, sağlık ve sosyal hayatta eşit haklara ulaştıklarında yeteneklerini geliştirir ve öz güven kazanırlar. Fırsat eşitliğinin sağlandığı toplumlar ise adalet, sevgi ve merhamet duygularıyla güçlenerek huzurlu bir yapıya kavuşur.”
Fırsat eşitliğinin sağlanmasının bireysel ve toplumsal sonuçlarını metne göre açıklayınız.
Cevap:
Bireysel olarak kişilerin yeteneklerini geliştirip hayallerine ulaşmasını, öz güvenlerinin artmasını ve kendilerini değerli hissetmelerini sağlar. Toplumsal olarak ise adalet, barış, dayanışma ve huzur ortamı oluşturarak toplumun güçlenmesine katkı sunar.
Özel gereksinimli birey kime denir? Bu bireylerin toplumda bağımsız bir şekilde yaşayabilmeleri için neden ek desteğe ihtiyaçları vardır? Açıklayınız.
Cevap:
Fiziksel, zihinsel, duygusal veya gelişimsel açıdan yaşıtlarından farklı gereksinimlere sahip olan; günlük yaşamlarını sürdürebilmek ve toplum içinde bağımsız şekilde var olabilmek için ek destek ve eğitime ihtiyaç duyan kişilere “özel gereksinimli birey” denir. Bazı bireyler görme, işitme, yürüme veya öğrenme/iletişim alanlarında zorluklar yaşayabilir. Bu güçlükleri aşarak günlük hayatlarını kolayca idame ettirebilmeleri, potansiyellerini ortaya çıkarabilmeleri ve topluma tam ve bağımsız katılım sağlayabilmeleri için çevresel düzenlemelere ve özel eğitim desteklerine ihtiyaç duyarlar.
Toplumda “fırsat eşitliği” ne anlama gelir? Özel gereksinimli bireyler açısından fırsat eşitliğinin sağlanması neden hayati bir öneme sahiptir?
Cevap:
Fırsat eşitliği; insanların nerede doğdukları, cinsiyetleri, ekonomik durumları veya sahip oldukları fiziksel/gelişimsel özellikler ne olursa olsun aynı temel hak ve imkânlara sahip olabilmesidir. Fırsat eşitliği sağlandığında özel gereksinimli bireyler yeteneklerini geliştirme şansı bulur, hayallerine ulaşabilir, öz güven kazanır ve kendilerini değerli hissederler. Toplum açısından ise adalet, huzur ve barış ortamı oluşur; böylece daha güçlü ve kapsayıcı bir toplum yapısı gelişir.
Özel gereksinimli bireylerin kamusal ve sosyal alanlara rahat erişebilmesi için yapılan fiziksel ve eğitsel düzenlemelere üç örnek veriniz.
Cevap:
-
-
Görme engelli bireylerin caddelerde ve kamu binalarında güvenle yürüyebilmeleri için yapılan sarı kabartmalı takip şeritleri ile okuma yazma için kullanılan Braille (kabartma) alfabesi.
-
Bedensel engelli veya tekerlekli sandalye kullanan bireyler için bina girişlerine ve toplu taşıma araçlarına rampa/asansör sistemlerinin yapılması.
-
İşitme engelli bireylerin iletişimini kolaylaştırmak için işaret dili tercümanlığı/alfabesi uygulamaları veya özel araç park yerlerinin tahsis edilmesi.
-
Milli Eğitim Bakanlığı, sağlık durumları veya özel gereksinimleri nedeniyle okula gidemeyen öğrencilerin eğitim hakkından yararlanabilmesi için hangi alternatif uygulamaları hayata geçirmektedir?
Cevap:
MEB, fırsat eşitliği ilkesi doğrultusunda okul ortamındaki eğitimlere katılamayan özel gereksinimli veya sağlık problemi olan öğrenciler için hastanede eğitim ve evde eğitim hizmetleri sunmaktadır. Ayrıca okullarda kaynaştırma/bütünleştirme uygulamaları ve Bireyselleştirilmiş Eğitim Programları (BEP) ile öğrencilerin eğitim hakları güvence altına alınmaktadır.
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından sunulan “Gündüz Bakım Merkezleri” ile “Geçici ve Misafir Bakım Hizmeti”nin hem özel gereksinimli bireye hem de ailesine sağladığı katkıları açıklayınız.
Cevap:
-
Gündüz Bakım Merkezleri: Özel gereksinimli bireylerin öz bakım ihtiyaçlarını karşılar, onları eğitsel, sosyal, kültürel ve sportif etkinliklerle desteklerken; sürekli bakım sağlayan aile bireylerine kendilerine zaman ayırma ve sosyal hayata katılma fırsatı sunar.
-
Geçici ve Misafir Bakım Hizmeti: Ailelerin sağlık, hac, umre veya acil seyahat durumlarında yanlarında olamadığı zamanlarda bireylere yatılı bakım hizmeti sunarak hem ailenin zor zamanlarında destek olur hem de bireyin güvenli bir şekilde bakım almasını sağlar.
Kaldırımlarda yer alan sarı kabartmalı takip şeritleri ile kamu binalarında ve toplu taşımadaki rampaların temel işlevini belirtiniz.
Cevap:
Sarı kabartmalı takip şeritleri, görme engelli bireylerin bastonlarıyla yönlerini bulmalarını ve yolda güvenli bir şekilde yürüyebilmelerini sağlar. Bina ve toplu taşıma araçlarındaki rampalar ise tekerlekli sandalye kullanan veya yürüme güçlüğü çeken bedensel yetersizliğe sahip bireylerin başkalarına bağımlı olmadan mekanlara girip çıkmasını ve seyahat edebilmesini mümkün kılar.
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından yürütülen “Umut Evleri” uygulamasının temel amacı nedir?
Cevap:
Umut Evleri’nin amacı; özel gereksinimli bireylerin toplum yaşamına aktif olarak katılmalarını sağlamak, onlara günlük yaşam becerileri kazandırmak ve toplum içerisinde mümkün olduğunca bağımsız bir yaşam sürdürmelerine destek olmaktır.
Kastamonu’da uygulanan “Sen de Gel” adlı atlı terapi projesinin özel gereksinimli çocukların gelişimine sağladığı yararlar nelerdir?
Cevap:
Atlı terapi projesi hem fiziksel hem de ruhsal gelişimi desteklemektedir. Çocukların kas gelişiminde ilerleme sağlamakta, denge problemlerini azaltmakta ve yürüme becerilerinde belirgin iyileşmeler oluşturmaktadır. Ayrıca çocukların ve ailelerinin sosyal yaşama katılımını artırmaktadır.
Fethiye’de halk plajlarının “engelsiz plaj” haline getirilmesi ve engelli platformlarının kurulması fırsat eşitliği açısından nasıl değerlendirilebilir?
Cevap:
Her bireyin dinlenme, eğlenme ve doğadan faydalanma hakkı vardır. Engelsiz plaj düzenlemeleri ve özel tekerlekli sandalye platformları sayesinde özel gereksinimli bireyler de hiçbir engele takılmadan denizden rahatça faydalanabilmektedir. Bu durum, rekreasyon ve sosyal yaşama katılımda tam bir fırsat eşitliği örneğidir.
Eğitim, istihdam, sağlık ve ulaşımda fırsat eşitliği sunulmasının bireysel ve toplumsal etkilerini birer cümleyle özetleyiniz.
Cevap:
-
Bireysel etkisi: Bireyin yeteneklerini ortaya çıkararak hayallerine ulaşmasını, öz güven kazanmasını ve kendisini toplumun değerli bir üyesi hissetmesini sağlar.
-
Toplumsal etkisi: Toplumda adalet, barış, dayanışma ve karşılıklı saygı ortamı oluşturarak toplumun daha huzurlu, güçlü ve kapsayıcı olmasını sağlar.
Görme yetersizliği olan bireylerin kaldırımlarda ve kamu binalarında güvenli şekilde yön bulup hareket edebilmeleri için zeminlere uygulanan kabartmalı düzenlemeye ne ad verilir?
Cevap:
Takip şeridi (hissedilebilir yüzey).
Görme engelli bireylerin okuma ve yazma ihtiyacını karşılamak amacıyla geliştirilen kabartma yazı sisteminin adı nedir?
Cevap:
Braille (Breyıl) alfabesi.
Sağlık sorunları veya engeli sebebiyle fiziksel olarak okul binasına gidemeyen öğrencilere Millî Eğitim Bakanlığı tarafından sunulan iki alternatif eğitim modeli hangileridir?
Cevap:
Evde eğitim ve hastanede eğitim.
Serebral palsi tanısına rağmen Çanakkale Anzak Koyu Yüzme Yarışı’nı birincilikle tamamlayıp 120’den fazla madalya kazanan özel gereksinimli millî sporcumuz kimdir?
Cevap:
Batuhan Eruçar.