641 Yönetimin Karar Alma Sürecini Etkileyen Unsurlar Açık Uçlu Soruları ve Cevapları
Demokrasinin “katılım” ilkesi ne anlama gelmektedir? Günlük hayattan (ev veya okul) bir örnekle açıklayınız.
Cevap:
Katılım; bireylerin kendilerini ilgilendiren toplumsal, siyasi ve ekonomik karar alma süreçlerine aktif olarak dâhil olmasıdır.
Örnek: Okulda sınıf başkanı seçimlerinde öğrencilerin oy kullanması veya evde bir karar alınırken aile bireylerinin fikrinin alınması birer katılım örneğidir.
Sivil Toplum Kuruluşları (STK), yönetimin karar alma sürecini nasıl etkiler? Bir örnekle açıklayınız.
Cevap:
STK’ler; raporlar hazırlayarak, kampanyalar veya protestolar düzenleyerek yöneticilerin dikkatini belirli sorunlara çekerler.
Örnek: TEMA Vakfı’nın bir ormanlık alanın korunması için kampanya başlatması ve bu tepki üzerine devletin o bölgeyi koruma altına alması bir etkileme örneğidir.
Bireyler seçimler dışında hangi yollarla yönetime katılabilir ve kararları etkileyebilir?
Cevap:
Vatandaşlar; ilgili kurumlara dilekçe vererek , imza kampanyaları düzenleyerek , belediyelerin düzenlediği halk meclislerine/toplantılarına katılarak veya medya/STK’ler aracılığıyla fikirlerini duyurarak yönetime katılabilirler.
Bir mahallede çocuk parkı olmadığı için çocuklar sokakta oyun oynamaktadır. Aileler sosyal medyada kampanya başlatmış, bir yerel gazete de bu konuyu haber yapmıştır. Bir süre sonra belediye o mahalleye park yapma kararı almıştır.
Bu olayda yönetimin karar alma sürecini etkileyen unsurlar hangileridir? Açıklayınız.
Cevap:
Bu olayda kamuoyu, medya ve vatandaş katılımı etkili olmuştur. Ailelerin sosyal medyada kampanya başlatması kamuoyunu oluşturmuştur. Gazetenin haber yapması ise medyanın etkisini göstermektedir. Bu durum yöneticilerin konuya duyarsız kalmamasını sağlamış ve karar alınmasına neden olmuştur.
Bir ülkede seçimlere katılım oranı çok düşüktür.
Bu durum demokrasinin hangi özelliğini zayıflatır? Neden?
Cevap:
Bu durum demokrasinin katılım ilkesini zayıflatır. Çünkü demokrasi halkın yönetime katılmasıyla güçlenir. Katılım az olursa halkın iradesi tam olarak yönetime yansımaz.
Sivil toplum kuruluşlarının olmadığı bir toplumda hangi sorunlar yaşanabilir?
Cevap:
Toplumdaki sorunlar yeterince gündeme gelmeyebilir. Yetkililere rapor sunulmaz ve farkındalık oluşmaz. Halkın örgütlü şekilde sesini duyurması zorlaşır. Bu da karar alma sürecini olumsuz etkiler.
Demokrasinin “çoğulculuk” ilkesi neyi ifade eder?
Cevap:
Farklı görüşlerin varlığına ve temsil edilmesine olanak tanınmasıdır. Bu ilke gereği farklı siyasi partilerin seçimlere katılması sağlanır ve toplumun farklı kesimlerinin görüşleri yönetime yansır.
Bireylerin yazılı olarak herhangi bir konuda talep, öneri veya şikâyetlerini kamu kurumlarına iletmesine ne ad verilir?
Cevap:
Dilekçe hakkını kullanmak denir. Bu yöntem, yöneticilerin halkın beklentilerini görmesini ve kararların bu doğrultuda şekillenmesini sağlar.
“Kamuoyu” kavramını kısaca tanımlayınız.
Cevap:
Toplumu ilgilendiren herhangi bir sorun veya konu üzerinde halkın benimsediği genel düşünce, ortak kanaat veya halkın belli bir konudaki genel görüşüdür.
“Hukukun üstünlüğü” ilkesi demokratik yönetimler için neden önemlidir?
Cevap:
Çünkü bu ilke gereği devlet organları dâhil herkes hukuk kurallarına uymak zorundadır. Yasalar önünde herkesin eşit olması ve adaletin bağımsız mahkemelerce sağlanması demokrasinin güvencesidir.
Bir belediye başkanının imar planı gibi önemli bir kararı halk toplantısında tartışmaya açması, hangi demokratik sürecin işletildiğini gösterir?
Cevap:
Halkın görüşünün dikkate alındığı, katılımcı ve şeffaf bir karar alma sürecinin işletildiğini gösterir. Bu durum halk ile yönetim arasındaki güveni artırır.