2026 LGS Sorularının Analizi

Sevgili arkadaşlar ve değerli öğrenciler, güzel bir LGS sınavını geride bıraktık.

Genel olarak baktığımızda MEB, bizleri şaşırtmayarak yine “ezberleyen değil, okuduğunu anlayan ve yorumlayan” öğrencinin kazanacağı bir sınav hazırlamış. Sınavda doğrudan “Şu antlaşma hangi tarihte imzalandı?” ya da “Şu kavramın tanımı nedir?” gibi kuru bir bilgi sorusu yok. Onun yerine tarihi kişiliklerin sözleri, edebi eserlerden alıntılar ve şemalar üzerinden sizin analiz yeteneğiniz ölçülmüş.

1. Soru: Trablusgarp Savaşı ve Diplomasi

• Soru Ne Diyordu? İtalya’nın savaşa girmeden önce büyük devletlerin nabzını yokladığını, Osmanlı’nın ise toprak bütünlüğü şartıyla İtalya’ya ayrıcalıklar teklif ettiğini anlatıyordu.

• Bu tam bir “paragraftan çıkarım yapma” sorusuydu. Osmanlı Hükümeti’nin savaş yerine ayrıcalıklar teklif etmesi, sorunu savaşla değil diplomatik yollarla çözmeye çalıştığını gösterir. Bu yüzden cevabımız çok net bir şekilde B seçimiydi. Paragrafın dışına çıkmayan her öğrencim bu soruyu rahatça yapmıştır.

2. Soru: Birinci Dünya Savaşı ve Bloklaşma

• Soru Ne Diyordu? Kâzım Karabekir’in çok güzel bir sözü verilmişti. İttihat ve Terakki Hükümeti’nin İngiliz ve Fransızlardan garanti (teminat) alamayınca mecburen “uzatılan Alman ellerine sarılmak zorunda kaldığını” söylüyordu.

• Burada sebep-sonuç ilişkisini iyi kurmanız gerekiyordu. İngiltere ve Fransa’nın bizi dışlayan, yalnız bırakan politikası; Osmanlı’yı kaçınılmaz olarak Almanya’ya yakınlaştırmıştır. Yani cevabımız D seçeneğiydi. Güçlü çeldiricilere düşmeyip metni iyi takip edenler doğruya ulaştı.

3. Soru: Mustafa Kemal’in Ankara’ya Gelişi

• Soru Ne Diyordu? Ankaralıların Mustafa Kemal’i nasıl coşkuyla karşıladığı ve Ankara gazetesinin “Hakkımız verilmedikçe durmayacağız, iman dolu göğsümüzle karşılayacağız!” manşeti verilmişti.

• Öncüllü (I, II, III) sorularda her zaman söylediğim bir kural vardır: Metinde yoksa, kendi bildiğini ekleme! Metinden halkın Milli Mücadele yanlısı olduğunu (I) ve yerel basının zafere inandığını (II) çok rahat çıkarıyoruz. Ancak metinde “TBMM çalışmalarından” bahseden hiçbir şey yok. Bu yüzden III. öncülü eliyor ve cevabı I ve II (C şıkkı) olarak işaretliyoruz.

4. Soru: Mondros Sonrası İşgaller (Esir Şehrin İnsanları)

• Soru Ne Diyordu? Kemal Tahir’in ünlü romanından bir kesit verilmiş; İtilaf gemilerinin Boğaz’dan geçişi, demir yollarına el konulması ve düşman subaylarının silahlarımızı almaya gelmesi anlatılmıştı.

• Hangisi söylenemez diyordu. Metinde Boğazların işgali var, savunmasız bırakılmak istendiğimiz var, stratejik noktalara el konulması var. Ancak “Türk halkının yerel örgütlenmeye (Kuvayı Milliye’ye) gittiğine” dair tek bir cümle dahi yok. Bu yüzden cevabımız A şıkkıydı. Kitap okuma alışkanlığı olan öğrencilerin saniyeler içinde çözdüğü bir soruydu.

5. Soru: Batı Cephesi Şeması (Görsel Okuma)

• Soru Ne Diyordu? Batı Cephesi’ndeki savaşları ve bunların siyasi/diplomatik sonuçlarını gösteren harika bir şema vardı.

• Bu tarz görsel ve şema soruları sınavın “ayırt edici” sorularıdır. İtilaf Devletleri arasındaki dayanışmanın güçlendiğine dair bir çıkarım yapılamayacağını (aksine İtalya ve Fransa’nın çekilme/görüşme adımları attığını) görerek C şıkkına ulaşabilir.

6. Soru: Mustafa Kemal’in “İç Cephe” Kavramı

• Soru Ne Diyordu? Mustafa Kemal’in çok meşhur bir analizi vardı: “Asıl olan iç cephedir. İç cephe, bütün milletin oluşturduğu cephedir. Görünür cephe ise ordudur. Kaleyi içten almak dıştan zorlamaktan kolaydır.” diyordu.

• Soru, hangisinin iç cephenin çöküşüne neden olabileceğini soruyordu. Ordunun düşmanla savaşması dış cephedir; fakat milletin kendi içinde bölünmesi, yani TBMM’ye karşı iç ayaklanmaların çıkması doğrudan iç cepheyi çökertmeye yönelik bir tehdittir. Bu yüzden cevap A seçeneği olmalıydı. Kavram bilgisini ölçen çok şık bir soru.

7. Soru: Atatürk İlkeleri ve Sümerbank

• Soru Ne Diyordu? Sümerbank’ın kurulması, fabrikalar açarak sanayileşmeye öncülük etmesi anlatılırken aynı zamanda bu fabrikalarda çalışanlar için kreş, okul, sağlık hizmetleri ve refah ortamı sağlandığı belirtiliyordu.

• Sene başından beri ne diyoruz? Devlet eliyle yapılan fabrika, banka ve ekonomik yatırımlar bizi doğrudan Devletçilik ilkesine götürür. Bu fabrikaların halkın refahını, eğitimini ve sağlığını gözetmesi, yani insana değer vermesi ise Halkçılık ilkesidir. İkisini birleştirdiğimizde doğru seçeneğimiz B şıkkı oluyor. Net ve temiz bir ilke sorusu.

8. Soru: Atatürk’ün Aile Hayatı Üzerine Sözleri

• Soru Ne Diyordu? Atatürk’ün, ailenin medeniyetin ve ilerlemenin temeli olduğunu, ailede yaşanacak bir aksaklığın toplumsal ve ekonomik güçsüzlüğe yol açacağını anlatan sözü verilmişti.

• Öncülleri incelediğimizde; ailedeki sorunların diğer kurumlara yansıyacağı (II) ve sosyal yapının devamlılığında ailenin rolünün önemli olduğu (III) metinden doğrudan çıkar. Ancak metinde “geleneksel aile işlevlerini başka kurumlar üstlenmelidir” (I) gibi modern bir dayatma kesinlikle yoktur. Cevabımız II ve III (D şıkkı) olmalıdır.

9. Soru: Serbest Cumhuriyet Fırkası

• Soru Ne Diyordu? 1930’da kurulan bu partiye CHP’den bazı mebusların geçtiği, partinin laik cumhuriyete bağlı kalıp ekonomide liberalizmi savunduğu yazıyordu.

• İçinde mebuslar (milletvekilleri) barındırdığı için TBMM’de temsil edilmiştir (I) yargısı doğrudur. Laik cumhuriyete bağlı olduğu için rejimin temel ilkelerini benimsemiştir (IV) yargısı da doğrudur. Devletçiliği değil liberalizmi savunduğu için III’ü eleriz. Bu durumda ulaşılabilecek olanlar I ve IV, yani B seçeneğidir.

10. Soru: Atatürk Dönemi Dış Politika

• Soru Ne Diyordu? Bir tarihçi, “Türkiye Cumhuriyeti, Lozan’dan sonra barışçı bir dış politika izlemiştir” tezini savunuyor. Hangisi buna kanıt gösterilemez diyor.

•  Milletler Cemiyeti’ne girmek, Balkan Antantı’nı kurmak ve Montrö’yü imzalamak tamamen Lozan sonrasındaki barışçı ve diplomatik adımlardır. Ancak Mondros Mütarekesi’ne karşı çıkılması, kronolojik olarak Lozan’dan çok önce, Kurtuluş Savaşı’nın başında gerçekleşen bir iç direniş hareketidir. Bu yüzden barışçı dış politika dönemine kanıt olamaz. Cevabımız C seçeneğidir.

Bu sınav bize bir kez daha gösterdi ki; İnkılap Tarihi dersi ezberlenecek bir “tarih silsilesi” değildir. Temel kavramları (diplomasi, liberalizm, iç cephe gibi) iyi bilen, kronolojik mantığa sahip olan ve en önemlisi paragrafı dikkatli okuyan her öğrencimin bu sınavda 10’da 10  yapmış olması işten bile değil.